Waar vinden de infecties momenteel plaats?

Sinds begin november vinden lockdown-maatregelen plaats, maar het aantal coronagevallen ligt nog steeds op een hoog niveau. Waar raken mensen besmet?

Ondanks lockdown-maatregelen die al meer dan twee maanden van kracht zijn, blijft het aantal coronagevallen hoog. Angstaanjagend hoog. Gaan de beperkingen niet ver genoeg of volgen te veel mensen de regels niet? Waar zijn de getroffenen precies besmet? Het zoeken naar antwoorden is als rondneuzen in de mist.

Infectieketens zijn niet duidelijk traceerbaar

Er zijn simpelweg geen gegevens voor gefundeerde uitspraken. In veel gevallen weet men niet waar geïnfecteerde mensen zijn geïnfecteerd, zei Hajo Zeeb van het Leibniz Instituut voor Preventieonderzoek en Epidemiologie in Bremen. Duits persbureau. "Aan de ene kant hebben we minder contacten, aan de andere kant lijken we weinig te weten over waar het had kunnen zijn."

Er zijn weinig grote uitbraken. "Je kunt niet echt spreken van infectiebronnen, eerder van individuele kaarsen." In de situatierapporten van het Robert Koch Instituut (RKI) is sprake van een vaak diffuse verspreiding van Sars-CoV-2-infecties onder de bevolking, "zonder dat de infectieketens duidelijk traceerbaar zijn". Accumulaties hebben betrekking op rust- en verpleeghuizen, particuliere huishoudens en de professionele omgeving. Maar ook veel kleinere uitbraken, bijvoorbeeld in klinieken, dragen bij aan de hoge incidentie.

Zeeb is ook onduidelijk hoe wijdverspreid de waarschijnlijk meer besmettelijke coronavirusvariant B.1.1.7 al wijdverspreid is in Duitsland. Het aandeel onderzochte monsters is veel te laag om conclusies te kunnen trekken. Het feit dat de afname van het aantal nieuwe besmettingen maar heel langzaam vordert, kan er echter op wijzen dat het virus op sommige plaatsen is veranderd.

Welke rol spelen contactbeperkingen?

De vraag of de versoepeling van de contactbeperkingen tijdens Kerstmis de cijfers op een hoog niveau heeft gehouden, is ook moeilijk te beantwoorden. Zeeb zei dat er tijdens de feestdagen minder werd getest. Daarom moeten de huidige cijfers met de nodige omzichtigheid worden beoordeeld. 'Ik denk niet dat we het ooit zeker zullen weten.' Aan de positieve kant was er echter in ieder geval geen snelle toename na de familiefeesten.

In tegenstelling tot de lockdown in het voorjaar noemt de epidemioloog nog een factor dat veel grote boerderijen nog open zijn. "Dit betekent dat veel mensen onderweg moeten zijn." Tegelijkertijd waarschuwde hij ervoor om het jezelf niet te gemakkelijk te maken bij het zoeken naar oorzaken en redeneringen - volgens het motto: mensen zijn nog bij elkaar in bedrijven en kantoren, dus dat wordt het dan.

Maar samenwerken heeft in ieder geval een rol. De viroloog Melanie Brinkmann van het Helmholtz Center for Infection Research in Braunschweig zei zondagavond in de ARD-uitzending Anne Willdat de werkplek een gebied is waar nog meer contacten kunnen worden beperkt. Momenteel werken er veel minder mensen vanuit huis dan in het voorjaar.

Het is belangrijk om te voorkomen dat mensen elkaar op het werk ontmoeten en misschien samen gaan eten of hun masker afzetten in de pauzeruimte. "Dit zijn maatregelen die nu heel erg belangrijk zijn", aldus Brinkmann. "We moeten het echt nog een keer doen", protesteerde de viroloog. "En hoe harder en sneller we nu de overdracht van virussen kunnen onderbreken, hoe beter."

Welke maatregelen zijn nuttig?

Dat zei Kai Nagel, hoofd van de afdeling Verkeerssysteemplanning en verkeerstelematica aan de TU Berlijn Dagelijkse spiegelIn het voorjaar anticipeerden mensen praktisch op de sluiting en verminderden ze het aantal activiteiten buitenshuis met 40 procent voordat de regering het beval. Tegen het einde van het jaar was het andersom: "De maatregelen traden vanaf half december in werking en daarvoor was er hectiek."

Belangrijke factoren bij het beheersen van de pandemie zijn volgens hem het dragen van mond- en neusbescherming en minder contact. "Als de schoolkinderen effectieve maskers zouden dragen en maar om de dag naar school zouden komen, zou hun aandeel van de besmettingen zo klein zijn dat het geen rol meer zou spelen", is Nagel ervan overtuigd.

Maatregelen als plexiglaswanden op de werkvloer zijn daarentegen waarschijnlijk niet erg effectief vanwege de verspreiding van corona via aerosols. "Daarom moeten maskers worden gedragen zodra er meer dan één persoon in de kamer is."

Problemen met het thuiskantoor

Vooral autoriteiten vinden het moeilijk om vanuit huis te werken. Zoals de Deutsche Beamtenbund dbb ontdekte in een enquête, kon 67 procent van de werknemers op federaal niveau permanent overschakelen naar het thuiskantoor, op staatsniveau slechts 55 en op gemeentelijk niveau slechts 37 procent. Het "fundamentele kwaad" was slechte technische uitrusting, zei een woordvoerder. Sommige managers wilden ook zien wat hun medewerkers ter plaatse aan het doen waren. En in sommige gevallen, zoals belastingzaken, is thuiskantoor vanwege gegevensbeveiliging onmogelijk.

In het algemeen: stop meer thuiskantoor en mogelijk grote delen van de economie in de volgende stap? Voorbeelden als China, waar de overheid veel rigoureuzer optreedt, laten zien dat strenge maatregelen de verspreiding van het virus aanzienlijk helpen terugdringen. Of je dat wilt met alle gevolgen van dien, moet per geval worden besproken, aldus Zeeb.

Verdere gegevens zijn vereist

Het is echter duidelijk dat de basis voor politieke beslissingen moet worden verbeterd. "We kunnen onze beslissingen nog niet verantwoorden op basis van data", zegt de onderzoeker. "We weten achteraf niet eens wat doorslaggevend was." Omdat de pandemie maanden zal duren, is het belangrijk om samen vast te leggen welke data je wilt verzamelen en hoe deze intelligent geïnterpreteerd kunnen worden. Volgens Zeeb was dit tot nu toe veel te fragmentarisch en inconsistent. "Positief gezegd: er zit nog te veel diversiteit in het systeem."